Được UNESCO công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới, Khu DTSQ Cao nguyên Kon Hà Nừng sở hữu hệ sinh thái rừng tự nhiên đặc sắc, nguồn tài nguyên đa dạng sinh học phong phú cùng những giá trị văn hóa truyền thống độc đáo của các cộng đồng dân tộc bản địa. Nhận thức rõ vai trò của truyền thông và giáo dục trong công tác bảo tồn, Ban Quản lý Khu DTSQ thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng đã phối hợp với các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền đa dạng nhằm nâng cao hiểu biết của cộng đồng về giá trị của rừng, môi trường và đa dạng sinh học.

Hoạt động truyền thông được triển khai bằng nhiều hình thức phong phú như tuyên truyền cộng đồng tại thôn, làng; lồng ghép trong các cuộc họp dân cư; phát thanh, truyền thông trực tiếp và tích hợp nội dung bảo vệ môi trường trong các chương trình giáo dục tại trường học. Nội dung tập trung vào các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về quản lý tài nguyên, bảo vệ rừng, bảo tồn thiên nhiên, ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững. Đối tượng tuyên truyền cũng được mở rộng từ cán bộ, công chức đến giáo viên, học sinh, người dân vùng đệm và đồng bào dân tộc thiểu số.

Điểm nhấn nổi bật trong công tác tuyên truyền tại Khu DTSQ Cao nguyên Kon Hà Nừng là việc xem giáo dục môi trường như một nền tảng cốt lõi cho hoạt động bảo tồn. Thực tế cho thấy, bảo tồn thiên nhiên bền vững không thể chỉ dựa vào các biện pháp quản lý hay thực thi pháp luật mà cần bắt đầu từ nhận thức và ý thức trách nhiệm của mỗi người dân đối với môi trường sống.

Tại Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh – một trong hai vùng lõi của Khu DTSQ – nhiều hoạt động giáo dục môi trường đã được triển khai hiệu quả với sự đồng hành của các tổ chức quốc tế. Các chương trình ngoại khóa như “Học sinh với biến đổi khí hậu và môi trường”, ngày hội đọc sách tại 9 trường học thuộc 5 xã vùng đệm hay chương trình “Giáo dục môi trường và Du lịch học đường” đã tạo điều kiện để học sinh tiếp cận kiến thức về thiên nhiên thông qua các hoạt động trải nghiệm thực tế. Qua đó, các em không chỉ được trang bị kiến thức mà còn hình thành tình yêu thiên nhiên và ý thức bảo vệ môi trường ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Ngày hội sách tại xã Ayun

Bên cạnh đó, những hoạt động cộng đồng như chiến dịch làm sạch môi trường hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới 5/6 tại các làng vùng đệm đã góp phần hình thành lối sống xanh, khuyến khích người dân chủ động tham gia bảo vệ môi trường từ những hành động thiết thực hằng ngày.

Cộng đồng vùng đệm Vườn quốc gia Kon Ka Kinh hưởng ứng ngày môi trường thế giới ngày 5/6.

Tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng, giáo dục môi trường cũng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Đơn vị đã phối hợp với Tổ chức Frankfurt Zoological Society (FZS) tổ chức chương trình ngoại khóa “Rừng ơi! Một ngày làm Kiểm lâm nhí” dành cho học sinh Trường TH&THCS Trạm Lập. Thông qua hoạt động trải nghiệm thực tế trong môi trường rừng, các em được tìm hiểu về hệ sinh thái, đa dạng sinh học cũng như những khó khăn, thách thức trong công tác bảo vệ rừng, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm đối với thiên nhiên.

Học sinh Trường Tiểu học và THCS Trạm Lập tham gia chương trình ngoại khóa “Rừng ơi! Một ngày làm Kiểm lâm nhí”.

Không chỉ hướng đến học sinh, công tác tuyên truyền còn tập trung vào cộng đồng dân cư sinh sống trong vùng đệm – lực lượng có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự thành công của công tác bảo tồn. Trong 6 tháng đầu năm 2026, hàng nghìn lượt người dân đã tham gia các hoạt động tuyên truyền về phòng cháy chữa cháy rừng, bảo tồn động vật hoang dã, hạn chế săn bắt trái phép và bảo vệ các loài động vật quý hiếm. Riêng Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh đã tổ chức 36 đợt tuyên truyền tại 18 thôn, làng thuộc 5 xã vùng đệm, thu hút hơn 1.440 lượt người tham gia. Đồng thời, đơn vị đã vận động 328 hộ dân ký cam kết bảo vệ rừng và an toàn lửa rừng, 8 hộ kinh doanh ký cam kết không buôn bán động vật hoang dã.

Tại xã Ayun, chính quyền địa phương phối hợp với các đơn vị chủ rừng tổ chức nhiều đợt tuyên truyền bằng cả tiếng phổ thông và tiếng Bahnar, góp phần đưa thông điệp bảo tồn đến gần hơn với cộng đồng dân cư bản địa. Phong trào “Bảo vệ hệ sinh thái rừng nhiệt đới nguyên sinh Kon Hà Nừng là trách nhiệm của toàn dân” đã nhận được sự hưởng ứng tích cực của người dân địa phương. Đặc biệt, Cuộc thi vẽ tranh “Em yêu thiên nhiên Kon Hà Nừng” trở thành điểm nhấn trong công tác giáo dục môi trường tại các trường học. Thông qua những bức tranh về rừng xanh, động vật hoang dã và vẻ đẹp thiên nhiên Kon Hà Nừng, học sinh được khuyến khích tìm hiểu, khám phá và thể hiện tình yêu đối với môi trường sống xung quanh. Không chỉ là một hoạt động nghệ thuật, cuộc thi còn trở thành phương thức giáo dục trực quan, lan tỏa thông điệp bảo tồn từ trường học đến gia đình và cộng đồng.

Những kết quả đạt được cho thấy công tác tuyên truyền, giáo dục môi trường tại Khu DTSQ thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng đang tạo ra những chuyển biến rõ nét từ nhận thức đến hành động. Từ những việc làm nhỏ như giữ gìn vệ sinh môi trường, tham gia các chiến dịch làm sạch cảnh quan, tìm hiểu về động thực vật bản địa đến những cam kết cụ thể như bảo vệ rừng, không săn bắt, mua bán động vật hoang dã, người dân ngày càng hiểu rõ rằng bảo tồn thiên nhiên không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Chính sự thay đổi từ những hành động giản dị nhất đã tạo nên nền tảng vững chắc cho công tác bảo tồn lâu dài.

Theo đánh giá của Ban Quản lý Khu DTSQ thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng, công tác tuyên truyền đã góp phần nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của rừng đối với đời sống, sinh kế, phát triển du lịch và kinh tế địa phương; đồng thời tăng cường khả năng phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên thiên nhiên và đa dạng sinh học.

Giữa những cánh rừng nguyên sinh hùng vĩ của Cao nguyên Kon Hà Nừng, giáo dục môi trường đang phát huy vai trò như một “hạt giống xanh” gieo mầm ý thức bảo tồn trong mỗi người dân và thế hệ trẻ. Khi nhận thức được nâng cao, sự tham gia của cộng đồng được mở rộng và trách nhiệm đối với thiên nhiên trở thành hành động tự giác, công tác bảo tồn sẽ có thêm nền tảng vững chắc để phát triển bền vững. Đó cũng chính là chìa khóa để Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng tiếp tục phát huy các giá trị nổi bật về đa dạng sinh học, gìn giữ những hệ sinh thái quý giá và trở thành hình mẫu về sự hài hòa giữa bảo tồn thiên nhiên với phát triển kinh tế - xã hội trong tương lai.